توهین به فردوسی بزرگ از شاملو تا موسوی!

انتشار ویدئوی موهن یک کمدین مقیم خارج از کشور درباره فردوسی، موجی از انتقادها و اعتراض‌های مردمی و هنری را به دنبال داشت.

کد خبر: ۲۶۳۵۷۳

تاریخ: ۰۵ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۱:۵۹

شهدای ایران: توهین به حکیم ابوالقاسم فردوسی توسط یک خانم به ظاهر کمدین لمپن و فراری به خارج از کشور که در کارنامه خود توهین به مقدسات و شهدای عزیز را دارد، موجی از نارضایتی مردمی و فعالان فرهنگی و هنری را برانگیخت.

استاد علیرضا قزوه، شاعر و استاد دانشگاه نیز با سرودن شعری به این توهین او واکنش داد: «تو را می‌خورد کرمک هفت‌واد؛ تو را کاش میشد که مادر نزاد/ پس از این ببند آن دهان گشاد؛ که رحمت به فردوسی پاک باد».

علاوه بر اینها کاربران فارسی‌زبان هم با ترند کلیدواژه فردوسی نسبت به این سخنان جنسیت‌زده و توهین‌آمیز واکنش نشان دادند.

این طنزپرداز به اشتیاق اندکی توجه و احتمالاً تعداد محدودی لایک، به یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین آثار مؤثر در حفظ کیان زبان و هویت پارسی پرداخته و با ادبیاتی موهن و زننده کار را از طنز و شوخی فراتر برده و وارد عرصه هزل و فحاشی و استفاده از ادبیات جنسی می‌شود.

شوخی و طنز اگر بخواهد که هرزه و پلشت نشود، باید آدابی را رعایت کند. مورد اخیر سلبریتی شبکه‌های اجتماعی و به سخره گرفتن شاهنامه، اساساً نه طنز است و نه حتی کمدی. بهترین تعبیر برای چنین محتواهایی «هرزه‌گویی» و حتی نوعی «هرزه‌نگاری» است.

استاد شجاع پور نیز در سال۱۳۶۹ در دانشگاه کالیفرنیا در پاسخ به توهین احمد شاملو به فردوسی بزرگ مثنوی بلندی سروده بود:

همه خسته دل خسته جان خسته تن زهم سرزمینان ناهم وطن

به ملک ادب از ادب دورها شعار آفرینان شیپورها

صباح دروغین بی بامداد تهمتم فریبان نسل شغاد

دل آزرده بودم به دور از وطن زپیغاره (بهتان) گفتار حرمت شکن

سخن طیره آن خیره بسیار گفت چه گویم به تو ناسزاوار گفت

دلش پر زکین و لبش پر فسوس به شهنامه بد گفت و بر پیر طوس

ندانم بدین کار مامور بود و یا خود به ذات ادب دور بود

دل از آنچه او گفت آزرده شد نه من هر که بشنید افسرده شد

زینب موسوی که در سال ۱۳۹۶ با حضور در برنامه «خنداننده شو» از مجموعه خندوانه و فعالیت های اینستاگرامی بر سر زبان ها افتاد، نخستین‌ بار در مهر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی در قم بازداشت شد و حکم دو سال زندان او صادر شد، اما بعدها به گفته مقامات قضایی «مشمول عفو رهبری» قرار گرفت.

یک سال بعد، در آبان ۱۴۰۲ دوباره به اتهام «توهین به مقدسات» بازداشت شد. در ادامه، اجرای احکام زندانش بارها به تعویق افتاد. در سال ۱۴۰۳ قوه قضائیه اعلام کرد به دلیل انتشار محتوای «خلاف عفت عمومی» و «توهین‌آمیز»، علیه موسوی پرونده جدیدی تشکیل شده است و اندکی بعد صفحه اینستاگرامش با دستور قضایی مسدود شد.

انتشار ویدئوی جدید وی که با صحبت‌های خلاف عفت عمومی و مضامین جنسی او در مورد فردوسی بزرگ همراه بود، اعلام جرم دادستانی تهران علیه وی را به همراه داشت.

اتفاقاتی ازین دست چالشی عمیق برای هویت فرهنگی کشور محسوب می‌شود؛ حفاظت از شخصیت حقیقی، حقوقی و تاریخی بزرگانی چون فردوسی، حافظ، سعدی، مولانا و... دیگر نمادهای ملی ایرانی - اسلامی مسئولیتی همگانی و ملی است.

*هادی حمیدی