روایت زندگی در میانه طوفان‌ها

«خط رهبری» در آستانه انتشار تقریظ رهبر انقلاب بر کتاب «پاسیاد پسر خاک» در این متن به معرفی این کتاب و خصوصیات و نکات برجسته‌ی روایی آن می‌پردازد.

کد خبر: ۲۶۳۶۳۳

تاریخ: ۰۶ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۴:۵۲

به گزارش شهدای ایران به نقل ازفارس - خط رهبری: کتاب را که باز می‌کنی با زندگی و زمانه مردی روبه‌رو می‌شوی که معاصرت بوده. مردی که طوفان اسارت نتوانسته شکوه ایستادگی و جهادش را فروبنشاند، و با ایمان و اخلاق، میراث‌دار راه بزرگان شده. قهرمانی که الگوی صبر و پایمردی است و چنین شهرت یافته: سید آزادگان. کتاب «پاسیاد پسر خاک» زندگی حجت‌الاسلام سید علی‌اکبر ابوترابی‌فرد را به شکلی مستند و جامع روایت می‌کند؛ زندگی مردی که در تمام سال‌های عمرش اهل تلاش بوده و از پای ننشسته، در عرصه سیاست فعال بوده، انقلابی بودن را مشق کرده و مجاهدانه زیسته است. محمد قبادی با دقت مثال‌زدنی آثار، اسناد و خاطرات دست‌اول را گردآوری کرده و تصویری واقعی از شخصیت و زیست این آزاده بزرگ ارائه داده است. روایت زندگی ابوترابی از کودکی در قم، تحصیل در حوزه‌های علمیه مشهد و نجف تا  سفر به فلسطین و ارتباطات سیاسی و انقلابی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی را ورق به ورق توضیح می‌دهد؛ پرداختن به زندگی و زمانه او از کودکی تا درک لحظه‌های انقلاب پیش‌زمینه‌ای لازم برای درک شرایط و منش شخصیتی ابوترابی فراهم می‌کند که بعدها در اوج سختی‌ها، شیوه زندگی و اهدافش را به‌وضوح نشان خواهد داد.
چاپ اول این کتاب در سال ۸۸ منتشر شده و رتبه برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی را کسب کرده است. مطالعات نویسنده در حوزه تاریخ، آشنایی او با پدر سید علی‌اکبر - آیت‌الله سیدعباس ابوترابی - و اشتیاقش به شناخت کامل سید آزادگان این کتاب را از سایر کتاب‌های منتشر شده درباره ایشان متمایز می‌کند. محمد قبادی با مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد و مدارک بسیار و ۸۰ ساعت مصاحبه تاریخ شفاهی با خانواده، دوستان، همرزمان، همکلاسی‌ها، هم‌مباحثه‌ای‌ها و اسرا توانسته این کتاب را به رشته تقریر درآورد. به همین دلیل، «پاسیاد پسرخاک» غنای پژوهشی خوبی دارد و علاوه بر زندگی شخصی ابوترابی تلاش کرده تا ناگفته‌های زمانه او را هم بیان کند. این کتاب به دهه ۴۰ و ۵۰ و مبارزات چریکی در آن سال‌ها اشاره دارد و ارتباط سید علی‌اکبر ابوترابی با شهید اندرزگو را به خوبی مرور می‌کند. سری به مدرسه فیضیه می‌زند و آغازین قدم‌های انقلاب را در سال ۴۲ به تصویر می‌کشد و در نهایت فضای اسارت رزمندگان آنچنان توصیف می‌کند که خود را در اردوگاه‌های رژیم بعث عراق می‌یابی و همراه می‌شوی با رزوهای تلخ و شیرین مجاهدی که موج بود و آسودگی‌اش عدم.
دوم: ریشه‌های اخلاقی و معنوی در دل مبارزه
یکی از نکات برجسته در «پاسیاد پسر خاک» توصیف دقیق فضای معنوی و اخلاقی‌ای است که فردی چون سید علی‌اکبر ابوترابی در آن پرورش ‌یافته است. از طلبگی در حوزه‌های علمیه گرفته تا مجاهدت‌های سیاسی و حضور در جمع مبارزان مسلح، همه‌وهمه در شکل‌دهی به شخصیت او مؤثر بودند. کتاب با بیان جزئیات دقیق از مودت و ارادت او به امام خمینی (ره)، همراهی با شهدای بزرگی چون اندرزگو و چمران، و تلاش‌های گسترده‌اش برای رشد معنوی دوستان و هم‌رزمانش، نقش او را فراتر از یک روحانی اسیرشده  معرفی می‌کند. او در دوران مسئولیتش هیچ‌گاه پشت‌میزنشین نبود و همواره با مردم نشست‌ و برخاست می‌کرد. جنگ که آغاز شد هیچ‌گاه خون خود را رنگی‌تر از جوانان میهن تلقی نکرد. راهی جبهه شد و به گروه شهید چمران در ستاد جنگ‌های نامنظم پیوست. عمل به مبانی دینی و پایبندی به ارزش‌های اخلاقی و آرمان‌های انقلابی در متن مبارزه‌ از او انسانی ساخته بود که بتواند در بطن حوادث کنشگر و فعال باشد. این کتاب پنجره‌ای است به روی شخصیت و سلوک مجاهدانه او. با این کتاب می‌شود همراه روزهای انقلاب بود از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷ و سپس می‌توان رزمیدن را در ساحت‌های مختلف از مبارزی نام‌آشنا آموخت؛ از کسی که هم جهاد علمی، سیاسی، نظامی را تجربه کرده و هم با جهاد تبیین آشنا بوده است.
سوم: روایت زندگی در میانه طوفان‌ها
بخش اصلی و پرجزئیات کتاب اما به دورانی تعلق دارد که سید علی‌اکبر ابوترابی در اسارت رژیم بعث عراق قرار گرفت. این بخش روایتگر شرایط طاقت‌فرسا، موقعیت پیچیده اردوگاه‌ها و چالش‌های اسارت است که باظرافت و مستندنگاری دقیق ارائه شده است. کتاب با بیان خاطرات متعدد از آزادگان، صحنه‌های عظیم و شگرفی را ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد که ابوترابی چگونه توانست اسارت را به غل‌وزنجیر بکشد، آزادی روح را در زندان رژیم بعث تجربه کند و نیز اسرای دیگر را به آزاده زیستن فرابخواند. او به‌واقع مردی بود در پی تربیت و رشد انسان. مقاوم و سرو قامت و رشید بود در برابر هر طوفان. آن‌چنان که با درایت و تدبیر خود توانست آزادگان را رهبری کند، سلامت روح و جسم را به آنان یادآوری کند و فرصت رشد روحی و معنوی را با گفتار و کردار خود برای اسرا فراهم آورد. ابوترابی نه‌تنها به لحاظ بدنی و جسمی، بلکه در مبارزه روحی، تقابل با ظلم و حفظ ارزش‌های انسانی یکی از برجسته‌ترین نمونه‌ها بود. تأثیر او حتی بر فرماندهان و مسئولان دشمن به نحوی بود که برخی آنها پس از مواجهه با وی تغییر نگرش دادند؛ واقعیتی که کتاب به زیبایی از آن پرده برمی‌دارد.
چهارم: میراثی الهام‌بخش برای نسل‌های آینده
«پاسیاد پسر خاک» تنها ثبت خاطرات و گزارش زندگی یک آزاده نیست؛ این کتاب میراثی است ارزشمند که پیام‌های اخلاقی، فرهنگی و انسانی‌اش هنوز پس از گذشت سال‌ها برای خوانندگان و نسل‌های آینده تازگی دارد. پس از آزادی نیز ابوترابی حضور مؤثری در صحنه‌های اجتماعی و سیاسی کشور داشت و به عنوان نماینده ولی فقیه در امور آزادگان فعالیت کرد تا مسائل آنان را پیگیری کند. سپس راهی مجلس شورای اسلامی شد تا نوع دیگری از خادم بودن را این بار در ساحت نمایندگی به عرصه ظهور بگذارد. خدمت به خلق برای او هیچ‌گاه یک شعار انتخاباتی نبوده؛ مشتاقانه پیگیری‌اش می‌کرد.
ایثار و از خودگذشتگی یک اتفاق گذرا در زندگی‌اش نبود؛ بلکه مثل خون در رگ‌های قلبش آن را پمپاژ می‌کرد. این اثر الگویی از خدمت و آزادگی را در شرایط دشوار معرفی می‌کند و مطالعه آن تجربه بی‌نظیری است برای آحاد مردم: پژوهشگران، دانشجویان و هرکسی که می‌خواهد تماشاگر مبارزه‌ای متفاوت، پرمعنا و انسانی در دل تاریخ ایران باشد. این کتاب الهام‌بخش همه نسل‌هاست. تقریظ رهبر معظم انقلاب اسلامی به عنوان فردی فوق‌العاده کتاب‌خوان‌ و مسلط بر زوایای فرهنگِ کشور بیانگر توجه ویژه ایشان به شخصیت‌ها، موضوعات و پیام‌هایی است که در کتاب موردنظر بازگو می‌شود و نشان می‌دهد که اثر مذکور می‌تواند الگویی ارزشمند برای جامعه و به‌ویژه نسل‌ جوان باشد. به امید آنکه مبارزه شرافتمندانه را بیاموزیم و جهاد جزء