دلواپس کم آبی هستیم!

میزان مصرف آب با شرایط کم آبی کشور همخوانی ندارد و سرانه مصرف در ایران بالاست. در بسیاری اوقات لوله های آب می ترکد و مدت زیادی آب هدر می رود. شیرها چکه می کند و بسیاری از شهروندان به آن اهمیتی نمی دهند.

کد خبر: ۳۷۸۲۹

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۴:۳۹

شهدای ایران: ایران به زودی باید با مشکل بزرگی دست و پنجه نرم کند، مشکلی  که می تواند روی کشاورزی و تولید مواد غذایی نیز تاثیرگذار باشد. بله، صحبت از بی آبی و خشکسالی است.

هشدارهاي چند سال اخير در مورد کم آبی آنقدر جدی شده که مسئولان تامين آب تهران از تابستان سال گذشته اعلام کردند که اگر مردم 20 درصد در مصرف آب صرفه جويی نکنند، با قطعی و جيره بندی آب در پايتخت مواجه خواهیم شد.

البته آمارها و شواهد نشان می دهد که این فقط مشکل پایتخت نیست و شهرهای بزرگ از جمله اصفهان، مشهد، اهواز و... هم با مشکل تامين منابع آب مواجه شده اند و به نظر می رسد کشورمان وارد دوره ای از خشکسالي شده که تنها راه برای مقابله با اين شرايط، صرفه جويي در مصرف آب است.

چندی پيش سازمان فضايی آمريكا (ناسا) هشدار داده بود كه نواری از خاورميانه و به ویژه منطقه ايران وارد دوره خشكسالی ۳۰ ساله شديدی شده است. اين اطلاعات زمانی به دست ايرانيان می‌رسد كه در فلات مركزی ايران همواره تجربه‌های كم‌آبي وجود داشته و مردمان اين ديار به خوبي با مديريت كم‌آبی آشنا هستند و سال‌ها پيش از اين با حفر قنات يكی از سازه‌های آبی اعجاز برانگيز ايرانيان و آبياری كوزه‌ای كه شكلي از آبياری تراوشی است نه تنها آب شرب بلكه آب برای كشاورزی خود را تامين كرده و شيوه‌های بهره‌برداری بهينه از منابع آبی كم را مديريت كرده‌اند.

کم آبی و خشکسالی، موضوعات جدیدی در کشورمان نیستند ،تقریبا همه ساله ماه های گرم سال که از راه می رسند، مسئولان نسبت به کمبود آب مصرفی کشور و بحران خشکسالی هشدار می دهند، اما ظاهرا امسال بحث کم آبی جدی تر است و به ادعای مسئولان وزارت نیرو، از ابتدای سال آبی تا امروز میزان بارش کشور از متوسط دراز مدت هفت درصد و از متوسط بارش‌های سال گذشته چهار درصد کمتر است که این امر تشریک مساعی مسئولان و مردم را به صورت توامان طلب می کند.

حجم آب ورودی به مخازن سدهای کشور از مهر 92 تاکنون در مقایسه با مدت مشابه سال آبی گذشته، 10 درصد و حجم آب خروجی از سدهای کشور ۹ درصد کاهش یافته است. حجم آب ورودی به مخازن سدهای کشور از ابتدای سال آبی جاری تاکنون 19 میلیارد و 750 میلیون مترمکعب به ثبت رسیده که در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته، معادل 10 درصد کاهش نشان می‌دهد.

همچنین حجم آب ورودی به مخازن سدهای کشور در زمان مشابه سال گذشته، حدود 21 میلیارد و 870 میلیون متر مکعب بوده است.براساس این گزارش، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور نیز از ابتدای سال آبی جاری (مهرماه 92) تاکنون، با 0.1 درصد افزایش به 25 میلیارد و 910 میلیون مترمکعب رسیده است.این میزان در مدت مشابه سال آبی گذشته 25 میلیارد و 900 میلیون مترمکعب گزارش شده بود.همه این آمار و ارقام  یک واقعیت تلخ، تکان‌دهنده و هشدار‌آمیز را نشان می دهد.

اگرچه مسئولان وزارت نیرو می‌کوشند تا تقاضا برای مصرف آب را کاهش دهند و امیدوارند با 10درصد کاهش مصرف، تابستان امسال را بی‌دردسر پشت سر بگذارند، اما اخبار هشدار دهنده مقامات بخش آب کشور نشان می‌دهد اعمال محدودیت در تامین آب در صورت تشدید بحران کم‌آبی و حتی جیره‌بندی موقت آب دور از انتظار نخواهد بود.

اگرچه رجال سیاسی کشور بارها بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب تأکید کرده‌اند، اما میزان بالای هدر رفت آب در کشور واقعیتی غیر قابل انکار است و متاسفانه فرهنگ مصرفی در کشورمان در همه بخش های  انرژی وجود دارد. از طرفی بخش کشاورزی ایران به‌عنوان یکی از بخش‌های پیشتاز در هدر دادن آب، به واسطه کشت سنتی، همواره یکی از بزرگ ترین چالش ها به حساب می آید. اگرچه حل بحران کم آبی در کشور نیازمند برنامه های ساختاری مانند تکمیل سامانه‌های آبرسانی به کلانشهرها و مدیریت تقاضا ومصرف است، اما نباید از این نکته غافل شد که هر یک از ما در سطح خرد می توانیم با مصرف منطقی به عبور از این بحران کمک کنیم.

میزان مصرف آب با شرایط کم آبی کشور همخوانی ندارد و سرانه مصرف در ایران بالاست. در بسیاری اوقات لوله های آب می ترکد و مدت زیادی آب هدر می رود. شیرها چکه می کند و بسیاری از شهروندان به آن اهمیتی نمی دهند.همچنین کارشناسان می گویند که شبکه های آبرسانی نشتی دارد و لوله ها پوسیده است.

در کنار این فرهنگ بد مصرف، با وجود کارهای زیادی که انجام شده، آب رودهای زیادی هرز می رود چون که سدی بر روی آنها ساخته نشده است. با این وصف تا سال ۲۰۲۵ کارهای زیادی برای انجام دادن داریم.

کمبود آب، کاهش جمعیت ، بالا رفتن سطح زندگی و بهداشت و افزایش بیشتر مصرف آب و کمبود مواد غذایی در دهه های آینده بحرانی را پیش روی ایران قرار می دهد . البته مهار چنین بحرانی به کاری که ما در این سال ها انجام می دهیم بستگی دارد./مصطفی میرزاباقری
*فرهنگ نیوز