۷ شاخص‏ دولت مطلوب از منظر رهبر انقلاب

دولت مطلوب باید دارای حداقل ۷ شاخصه باشد: ۱. سلامت اعتقادی و اخلاقی ۲. خدمت به خلق ۳. عدالت و توجه به آن در کنار پیشرفت ۴. سلامت اقتصادی و مبارزه با فساد ۵. قانون‏ گرایی ۶. حکمت و خردگرایی۷. توجه به استعدادها و ظرفیت‏ های درونی کشور.

کد خبر: ۴۸۶۲۰

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۳۹۳ - ۰۹:۲۵

شهدای ایران: هفته دولت در نظام جمهوری اسلامی ایران یادآور مناسبت‏ هایی مهم و تذکر‏ دهنده مسائلی بسیار با اهمیت است. آنچه در هفته دولت به همگان یاد‏ آوری می‏ شود، شهادت رجایی و باهنر از سویی و یادآوری مسؤولیت سنگین مدیران اجرایی کشور در انجام وظایف مهمی که به‏ عهده گرفته‏ اند از سوی دیگر است. هر ساله در این ایام اعضای محترم هیأت دولت دیداری با رهبر معظم انقلاب دارند که در آن ایشان به برخی از مهم‏ ترین نکات و مسائل روز می‏ پردازند و رهنمودهایی برای بهتر انجام شدن مسائل کشور بیان می‏ کنند. از این‏ رو در متن کوتاه حاضر تلاش خواهد شد به برخی از شاخص‏ های دولت مطلوب در جمهوری اسلامی اشاره شود. به‏ صورت خلاصه و با استفاده از بیانات معظم له می‏ توان بیان داشت که دولت مطلوب جمهوری اسلامی از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی باید دارای حداقل 7 شاخصه باشد: 1. سلامت اعتقادی و اخلاقی 2. خدمت به خلق 3. عدالت و توجه به آن در کنار پیشرفت 4. سلامت اقتصادی و مبارزه با فساد 5. قانون‏ گرایی 6. حکمت و خردگرایی و 7. توجه به درون کشور و استعدادها و ظرفیت‏ های درونی کشور.

در هفته دولت علاوه بر آن‏ که باید از زحمات دولت و مسؤولان اجرایی کشور تقدیر شود شایسته است که مسؤولان دولتی نیز گزارشی از کارنامه سال خود و خدماتی که مردم انجام داده‏ اند بیان کنند و در بیان این گزارش علاوه بر ذکر کارهای موفقی که انجام شده است اگر در جایی اقدامی ناصحیح صورت گرفته یا وعده‏ ای عمل نشده است به مردم بیان شود و در راستای حل آن نقطه ضعف تلاش شود.
با توجه به شعارهای اصلی امسال که در دو محور فرهنگ و اقتصاد قابل دسته‏ بندی است و این‏ که دولت باید با مدیریت جهادی و عزم جدی به انجام وظایف خود در این زمینه بپردازد، وجهه اصلی خواست‏ ها و توقعات مردم نیز از دولت در همین دو عرصه فرهنگی و اقتصادی خواهد بود.
از سوی دیگر باید توجه داشت که دولت به‏ عنوان اصلی‏ ترین مجموعه اجرایی کشور بخش قابل توجهی از امور کشور را مدیریت می‏ کند و از این‏ رو اقدام صحیح و به‏ جای دولت در زمینه کار خودش می‏ تواند اثری مثبت و به‏ جا در حرکت صحیح مابقی دستگاه‏ ها در کشور داشته باشد.
به عبارت دیگر اگر یک دولت مطلوب و موفق در جمهوری اسلامی ایران شکل بگیرد این دولت می‏ تواند در تحقق اهداف نظام جمهوری اسلامی اثری جدی داشته باشد. از این‏ روست که باید سؤال کرد دولت مطلوب جمهوری ‏ اسلامی چه شاخصه‏ ها و ویژگی‏ هایی باید داشته باشد.
به‏ صورت خلاصه و با استفاده از بیانات معظم له می‏ توان بیان داشت که دولت مطلوب جمهوری اسلامی از منظر رهبر معظم انقلاب اسلامی باید دارای حداقل 7 شاخصه باشد: 1. سلامت اعتقادی و اخلاقی 2. خدمت به خلق 3. عدالت و توجه به آن در کنار پیشرفت 4. سلامت اقتصادی و مبارزه با فساد 5. قانونگرایی 6. حکمت و خردگرایی و 7. توجه به درون کشور و استعدادها و ظرفیت‏ های درونی کشور.
اگر این هفت شاخصه در دولت رعایت شود آنگاه شاهد آن خواهیم بود که زمینه برای رفع مشکلات فرهنگی و اقتصادی کشور به‏ خوبی فراهم خواهد شد و دولت به سمت کاهش مشکلات و رفع معضلات قدم بر خواهد داشت. از سوی دیگر اگر این 7 شاخصه اصلی رعایت نشوند، مابقی نقاط قوت و توانایی‏ های دولت و دیگر دستگاه‏ های کشور نیز تحت الشعاع این ضعف قرار می‏ گیرند و حل مشکلات فرهنگی و اقتصادی کشور به تعویق خواهد افتاد. از این‏ روست که می‏ توان بیان داشت این شاخص‏ های هفتگانه باید مورد توجه دولت کنونی قرار گیرد و دولت برای آن‏ که بتواند به‏ عنوان یک دولت مطلوب در کشور عمل نماید، باید تمام تلاش خود را برای محقق‏ کردن این شاخص‏ ها به‏ کار گیرد.
در شرح این شاخص‏ ها از بیان رهبر معظم انقلاب به اختصار هرچه تمامتر باید بیان داشت که این شاخص‏ ها عبارتند از:

 1. سلامت اعتقادی و اخلاقی‏
سلامت اعتقادی و اخلاقی اولین شاخصه مسؤولان یک دولت سلام و مطلوب است. اگر مسؤولان دولتی خود فاقد سلامت اعقتادی لازم باشند و یا خدای ناکرده از سلامت اخلاقی لازم برخوردار نباشند مابقی عوامل و شاخصه‏ ها بی‏ اثر یا کاملاً کم‏ اثر خواهد شد. به تعبیر رهبر معظم انقلاب: «اوّلین شاخص، شاخص اعتقادی و اخلاقی است - به‏ خصوص در مسؤولان رده‏ های بالا - سلامت اعتقادی، سلامت اخلاقی، سلامت عملکردی که از اعتقاد درست و نگاه درست به حقایق جامعه ناشی می‏ شود. این شاخص اوّل است...یکی از چیزهایی که من بر روی آن تکیه می‏ کنم در این زمینه‏ ی اعتقاد و نگاه قلبی و گرایش قلبی، مسأله‏ ی اعتماد به خدای متعال است، اعتماد به وعده‏ های الهی است؛ این ازجمله‏ ی مطالبی است که بنده اصرار دارم ما روی این کوتاهی نکنیم.»

 2. خدمت به خلق‏
دولت باید سخت‏ کوش و پرکار باشد و با مدیریت جهادی و عزمی جدی برای حل مشکلات فرهنگی و اقتصادی ‏ جامعه تلاش کند. این امر وقتی محقق می‏ شود که مسؤولان دولت روحیه خدمت به خلق داشته باشند و خود را خادم مردم ببینند. این روحیه خلاف روحیه تکبر و خود بزرگ‏ بینی و خود برتربینی است و به تعبیر معظم‏ له: «شاخص دوّم، مسأله‏ ی خدمت به خلق است؛ روحیّه‏ ی خدمت، که این گفتمان اصلی دولت اسلامی همین خدمت است؛ اصلاً فلسفه‏ ی وجود ما جز این نیست؛ ما آمده‏ ایم خدمت کنیم به مردم و هیچ‏ چیز نباید ما را از این وظیفه غافل کند. البتّه ما هر کداممان دلبستگیهایی داریم، سلیقه‏ هایی داریم؛ در زمینه‏ ی سیاسی، در زمینه‏ ی مسائل اجتماعی، دوستیهایی داریم، دشمنیهایی داریم، این‏ ها همه حاشیه است؛ متن عبارت است از خدمت؛ نباید بگذاریم این حواشی بر روی این متن اثر بگذارد.»
نکته مهمی که در کنار این نکته اصلی مطرح می‏ شود این است که اگر روحیه مسؤولان خدمت به خلق باشد به حاشیه‏ سازی و حاشیه‏ پردازی نخواهند افتاد و جامعه از هدر‏ رفتن توان‏ ها و استعدادها برای حاشیه‏ ها برکنار خواهد ماند.

 3. عدالت و توجه به آن در کنار پیشرفت‏
«شاخص سوّم، مسأله‏ ی عدالت است. بنده بارها عرض کرده‏ ام - در جلسات خصوصی با بعضی از شماها در طول این سالها - معتقد نیستم به پیشرفتِ بدون عدالت. ما این دهه را اسم گذاشتیم به (دهه‏ ی پیشرفت و عدالت). پیشرفت بدون عدالت همان نتیجه‏ ای را خواهد داد که شما از تمدّن پرجلوه‏ ی غرب، امروز دارید مشاهد می‏ کنید. ثروت و قدرت و علم و فناوری، بیشتر از آن‏ چیزی که این‏ ها دارند برای این دوره تصوّر نمی‏ شده؛ این‏ ها حدّاکثر را دارند، امّا در عین حال شما ملاحظه کنید آنجا عدالت وجود ندارد.»

 4. سلامت اقتصادی و مبارزه با فساد
«شاخص بعدی که شاخص چهارم است، سلامت اقتصادی و مبارزه‏ ی با فساد است. ببینید منصب حکومتی، جایگاه قدرت و منابع مالی است؛ وسوسه‏ ها در اینجا انسان را راحت نمی‏ گذارد. حالا شما به خودتان نگاه نکنید که متدّینید و سطح بالا هستید و مقاومت می‏ کنید در مقابل این وسوسه‏ ها؛ در درجات پائین ممکن است در مقابل این وسوسه‏ ها نتوانند مقاومت بکنند. شما باید مراقب باشید، شما باید چشم بصیرِ بینای خودتان را بر سرتاسر این دستگاهی که زیر اشراف شما است و تحت مدیریّت شما است، آنچنان بگسترانید که نگذارید در یک گوشه‏ ای ناسلامتیِ اقتصادی به‏ وجود بیاید و این وسوسه‏ ها کارگر بشود.»

 5. قانونگرایی‏
«شاخص بعدی، مسأله‏ ی قانون‏ گرایی است. خب قانون‏ گرایی خیلی مهم است. قانون ریل است؛ از این ریل اگر چنان‏ چه خارج شدیم، حتماً آسیب و صدمه است. گاهی قانون ناقص است، گاهی قانون معیوب است؛ امّا همان قانون معیوب هم اگر چنان‏ چه عمل نشود - که منتهی به بلبشو و هر که هر که خواهد شد - ضرر آن عمل نشدن، بیشتر از ضرر عمل کردن به قانون (است.) این‏ را باید نهادینه کرد.»

 6. حکمت و خردگرایی‏
«یک شاخص دیگر، مسأله‏ ی حکمت و خردگرایی در کارها است؛ کار کارشناسی، مطالعه‏ ی درست، ملاحظه‏ ی جوانب و آثار و تبعات یک اقدام و حتّی گاهی ملاحظه‏ ی تبعات یک اظهارنظر. گاهی یک اظهارنظر از سوی یک مسؤولِ دارای جایگاه و به‏ اصطلاح دارای‏  تریبون، دارای منبر، یک تأثیرات سوئی می‏ گذارد که این تأثیرات را اگر انسان بخواهد برطرف کند، مبالغی بایستی کار کند؛ همان قضیّه‏ ی سنگِ توی چاه است؛ واقعاً مشکلات ایجاد می‏ کند. بایستی سنجیده اظهارنظر کرد.»
 7. توجه به درون کشور و استعدادها وظرفیت‏ های درونی کشور
«یک شاخص دیگر هم عرض بکنیم؛ تکیه به ظرفیّت درون‏ زای کشور است؛ نگاهمان به بیرون نباشد. این، توصیه‏ ی ما است.» مشخص است که توصیه‏ ها و شاخص‏ های مورد نظر رهبر معظم انقلاب به همین 7 مورد خلاصه نمی‏ شود اما می‏ توان گفت که این موارد از مهم‏ ترین شاخص‏ های دولت مطلوب هستند و اگر قرار باشد دولت و اقدامات آن‏ را در هفته دولت مورد ارزیابی قرار دهیم، باید این شاخص‏ ها را ملاک قرار دهیم و به کارهایی که با این شاخص‏ ها همراهی دارند نمره مثبت بدهیم و خواهان تقویت آن موارد و تقدیر از کسانی باشیم که در دولت این شاخصها را دارا هستند و در مواردی که خدای ناکرده مسؤولی فاقد یک یا چند مورد از این شاخص‏ هاست، آن‏ را نقطه ضعف بدانیم و در جهت اصلاح آن اقدام کنیم.