مهم‌ترین وجه تمایز"تاریخ جامع ایران" چیست؟

نویسنده «تاریخ جامع ایران» گفت: مهمترین وجه تمایز این اثر، ملی بودن آن است و نقش پر اهمیت تاریخ‌نگاران و مؤلفین ایرانی این اثر نشان از توانایی دانشمندان ایرانی در تدوین آثار بزرگ دارد.

کد خبر: ۷۹۰۲۰

تاریخ: ۲۳ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۸:۰۱

به گزارش شهدای ایران، «محمود جعفری‌دهقی» سرویراستار دوره ایران باستان و از نویسندگان کتاب تاریخ جامع ایران در گفت‌وگو با ستاد خبری تاریخ جامع ایران، گفت: این مجموعه، به عنوان یک اثر ملی، حاصل ۱۴ سال تلاش حدود ۱۷۰ تن ازبزرگترین پژوهشگران و تاریخ‌نگاران ایرانی و غیر ایرانی است. این مجموعه تلفیقی از دیدگاه های متکی به واقعیات عینی و مستند تاریخی همراه با نگرش و تحلیل و تفسیر مورخان صاحب نام از واقعیت‌های تاریخی است. در واقع به قول فلاسفه، «هنر تاریخ» همین است.

او در ادامه اظهار داشت: این اثر سترگ مجموعه‌ای از وقایع و تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران از کهن‌ترین ایام تا انقراض دوران قاجار است. بدیهی است که در گذشته آثار گران‌بها و ارزشمندی در باره تاریخ ایران تدوین شده که هریک از جهاتی حائز اهمیت‌اند. تاریخ طبری در تاریخ عالم از محمدبن جریر طبری و تلخیص و ترجمه آن به نام تاریخ بلعمی از ابوعلی بلعمی و در دوران معاصر تاریخ ایران باستان به‌وسیله مشیرالدوله پیرنیا و تاریخ ایران کمبریج که به‌وسیله گروهی از نویسندگان اروپایی تدوین شده، اما هیچ‌یک به جامعیت و کمال تاریخ جامع ایران نبوده است. مهمترین وجه تمایز این اثر، ملی بودن آن است. نقش پر اهمیت تاریخ‌نگاران و مؤلفین ایرانی این اثر نشان از توانایی دانشمندان ایرانی در تدوین آثار بزرگ دارد. هرچند که در تالیف این مجموعه از وجود دانشمندان سراسر جهان سود برده‌ایم.

جعفری‌دهقی درباره ویژگی دیگر این کار گفت: تاریخ جامع ایران، بیشترین زوایای تاریک دوره‌های مختلف تاریخی را بررسی نموده و این بخش‌ها را در بخش تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران کاویده است.

عضو هيئت علمي و دانشيار گروه فرهنگ و زبانهاي باستاني دانشكده ادبيات فارسي دانشگاه تهران در ادامه اظهار داشت: تدوین و تالیف تاریخ جامع ایران حاصل چهارده سال کوشش همکاران اینجانب در مرکز دایره‌‌المعارف بزرگ اسلامی و گروه قابل توجهی از برترین پژوهشگران و دانشمندان سراسر جهان بوده است. پنج مجلد از این مجموعه بیست جلدی به تاریخ ایران باستان و پانزده مجلد به تاریخ ایران در دوران اسلامی اختصاص یافته است. روش کار در این بخش پنج جلدی بدین قرار بوده که تحولات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر دوره ای از کهن ترین روزگاران تا آغاز دوران اسلامی بررسی و تحلیل شود. بنابراین، نظر بر این بوده که هریک از مجلدات این مجموعه به یکی از تحولات فوق اختصاص یابد.

این مورخ درباره دشواری‌ها و دستاوردهای این پروژه گفت: بدیهی است در انجام چنین اثر سترگی دشواری‌های بسیاری بر سر راه قرار داشت. جلب نظر نویسندگان و پیگیری در ارسال مقالات، کمبود بودجه به منظور پرداخت دستمزد مؤلفین، ویرایش و تهذیب مقالات، یکسان کردن و به کارگیری شیوه ای علمی در ارائه مقالات، رفع همه این دشواری ها و انجام چنین مجموعه عظیمی به همت ریاست محترم مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی و معاون محترم پژوهشی ایشان امکان‌پذیر شد. اما بزرگترین دستاورد تدوین مجموعه تاریخ جامع ایران کسب تجربه‌ای ارزشمند و کسب یاری و همکاری بزرگترین دانشمندان ایرانی و غیر ایرانی بود که امید است بتوانیم این ذخیره گرانقدر را در تهیه و تالیف آثار دیگری از این دست به کار گیریم. آثاری نظیر دانشنامه زبان‌ها و گویش‌های ایران و دانشنامه ایران باستان که هم اکنون در دستور کار بخش ایران شناسی و زبان شناسی مرکز قرار دارد و امید است بزودی به زیور طبع آراسته شود.

بنا بر این گزارش، این مجموعه کتاب نفیس که گردآوری و نگارش آن در «مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی» زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی انجام شده، طی مراسمی در ۲۶ خرداد ماه ۹۴ رونمایی خواهد شد.

*جهان